Periferni nervni sistem | |
---|---|
![]() Nerni sistem čovjeka: PNS je označen plavom, a CNS crvenom bojom | |
Identifikatori | |
TA | A14.2.00.001 |
FMA | 9093 |
Anatomska terminologija |
Periferni nervni sistem (lat. Systema Nervorum Periphericum) neodvojivi je dio živčanog sistema kojeg čine živci i gangliji smješteni izvan centralnog nervnog sistema - CNS, a predstavlja vezu mozga (u širem smislu riječi) i kičmene moždine sa ostatkom tijela.[1]
Čine ga 31 par moždinskih ili spinalnih živaca (porijeklom iz kičmene moždine) i 12 pari moždanih, kapitalnih ili kranijalnih živaca (izlaze iz glave - lat. caput, odnosno lobanje - lat. cranium, pa otud toliko sinonima za ovaj pojam; porijeklom su iz ostalih dijelova centralnog nervnog sistema). Pored toga, pridruženi su mu nervi, stabla i gangliji koji pripadaju autonomnom nervnom sistemu.
Podijeljen je na:
Navedena podjela je isključivo funkcionalna, a kako je nervni sistem jedna dobro uvezana cjelina, anatomski se ne mogu razlikovati vlakna autonomnih i somatskih nerava. Somatski nervni sistem nam omogućava da svojevoljno pokrećemo poprečnoprugastu muskulaturu i svjesno doživljavamo osjete kakvi su bol, dodir, temperatura. Autonomni nervni sistem kontroliše rad organa i na njegov rad ne možemo uticati (osim u rijetkim slučajevima) niti njegove osjete svjesno doživljavati.